Filtry przeciwsłoneczne w kosmetykach – szkodzą czy chronią?

W internecie możemy znaleźć szereg rozbieżnych informacji na temat filtrów przeciwsłonecznych. Z jednej strony eksperci piszą, że stosowanie filtrów UV jest konieczne z uwagi na szkodliwy wpływ promieni słońca na naszą skórę. Z drugiej strony inni eksperci twierdzą, że filtry UV (głównie te chemiczne) są szkodliwe. A więc stosować czy unikać filtrów przeciwłonecznych w kosmetykach?

Co to są filtry UV, czyli zacznijmy od definicji 🙂

Filtry przeciwłoneczne, zwane również substancjami promieniochronnymi są to związki chemiczne działające na zasadzie odbicia, pochłaniania lub rozpraszania promieni słonecznych. W zależności od mechanizmu działania filtry UV dzielimy na filtry fizyczne oraz filtry chemiczne:

  • Filtry fizyczne nazywane również substancjami ekranującymi są zdolne do odbijania promieniowania UV. Co ważne filtry fizyczne odbijają jedynie promieniowanie UVB w zakresie 280-320 nm.
  • Filtry chemiczne absorbują promieniowanie UV i przechodzą w stan o wyższej energii, tzw. stan wzbudzony, a następnie oddają (wypromieniowują) nadmiar energii w postaci promieniowania cieplnego i/lub zmieniają swoją strukturę na strukturę o wyższej energii. Filtry chemiczne, w przeciwieństwo do fizycznych pochłaniają promieniowanie w zakresie UVA, jak i UVB.

filtry-chemiczne-i-fizyczne-roznica

Jakie filtry przeciwsłoneczne znajdują się w kosmetykach?

W kosmetykach mogą znajdować się jedynie substancje promieniochronne prawnie dozwolone do stosowania, a więc stosowanie filtrów UV jest ściśle regulowane przepisami prawa! Lista filtrów przeciwsłonecznych dozwolonych do stosowania w kosmetykach znajduje się w załączniku VI do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych (więcej o tym akcie prawnym pisałam tutaj).

A więc w kosmetykach (tych europejskich, legalnie wprowadzonych do obrotu) możemy znaleźć poniższe substancje promieniochronne (wymieniłam po nazwie INCI którą znajdziecie na opakowaniu):

  • Camphor Benzalkonium Methosulfate
  • Homosalate
  • Benzophenone-3
  • Phenylbenzimidazole Sulfonic Acid
  • Terephthalylidene Dicamphor Sulfonic Acid
  • Butyl Methoxydibenzoylmethane
  • Benzylidene Camphor Sulfonic Acid
  • Octocrylene
  • Polyacrylamidomethyl
  • Benzylidene Camphor
  • Ethylhexyl Methoxycinnamate
  • Peg-25 PABA
  • Isoamyl P-Methoxycinnamate
  • Ethylhexyl Triazone
  • Drometrizole Trisiloxane
  • Diethylhexyl Butamido Triazone
  • 4-Methylbenzylidene Camphor
  • Ethylhexyl Salicylate
  • Ethylhexyl
  • Dimethyl PABA
  • Benzophenone-4, Benzophenone-5
  • Methylene Bis-Benzotriazolyl Tetramethylbutylphenol
  • Disodium Phenyl Dibenzimidazole Tetrasulfonate
  • Bis-Ethylhexyloxyphenol Methoxyphenyl Triazine
  • Polysilicone-15
  • Titanium Dioxide
  • Diethylamino Hydroxybenzoyl Hexyl Benzoate
  • Tris-biphenyl triazine
  • Tris-biphenyl triazine (nano)
  • Zinc Oxide
  • Zinc Oxide (nano)

Czy filtry przeciwsłoneczne szkodzą?

Wszystkie substancje promieniochronne z powyższej listy przeszły (oczywiście pozytywnie) rygorystyczną ocenę bezpieczeństwa przeprowadzoną przez Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów (SCCS) – organ doradczy Komisji Europejskiej. W skład Komitetu wchodzą największy eksperci z całej Unii Europejskiej z dziedziny toksykologii, chemii, biologii, medycyny i innych. Możemy mieć absolutną pewność, że składniki zaopiniowane przez nich pozytywne są bezpieczne dla naszego zdrowia. Co ważne, Komitet na bieżąco śledzi nowe doniesienia na temat bezpieczeństwa danej substancji i w przypadku pojawienia się nowych informacji lub wątpliwości, Komitet Naukowy przeprowadza ponowną ocenę bezpieczeństwa.

Co więcej, bezpieczeństwo poszczególnych filtrów przeciwsłonecznych zostało potwierdzone także przez amerykański zespół ekspertów – toksykologów Cosmetics Ingredients Review (CIR) Expert Panel. Nawet FDA, czyli Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków potwierdza bezpieczeństwo i skuteczność poszczególnych substancji promieniochronnych dozwolonych w Stanach Zjednoczonych.

Czy filtry chemiczne mają wpływ na rozrodczość?

Szkodliwy wpływ filtrów chemicznych na rozrodczość to jeden z głównych zarzutów, poruszanych w wielu nierzetelnych źródłach. Tymczasem, nie istnieją żadne rzetelne badania naukowe, które potwierdzałyby szkodliwy wpływ filtrów UV na organizm człowieka (w tym również na rozrodczość). Oczywiście dotyczy to substancji promieniochronnych dozwolonych do stosowania w kosmetykach – to one są gruntownie przebadane, jak jest z innymi tego typu substancjami tego nie wiemy J.

Co prawda, istnieją doniesienia, że filtry chemiczne mogą wykazywać słabe działanie proestrogenne. Niemniej jednak publikacje te zostały oparte na badaniach przeprowadzonych w warunkach in vitro lub na zwierzętach z doustnym stosowaniem substancji promieniochronnych. A więc nie odzwierciedlają rzeczywistych warunków stosowania filtrów UV.

Czy filtry chemiczne podrażniają i uczulają skórę?

Właściwości drażniące i uczulające filtrów chemiczny to drugi główny zarzut, jaki znalazłam.

Tutaj również nie znalazłam żadnych rzetelnych dowodów na potwierdzenie tych zarzutów. Oczywiście filtry chemiczny, zresztą jak wszystkie inne składniki kosmetyków mogą spowodować reakcje alerigczne i osób predysponowanych. Są to reakcje osobnicze i nie da się ich w 100% wyeliminować czy przewidzieć. Każdy składnik może być potencjalnie uczulającym składnikiem.

Jeśli chodzi o właściwości drażniące, również nie znalazłam wiarygodnych źródeł, które by potwierdziły te właściwości dla filtrów chemicznych. Co więcej, najbardziej popularne filtry chemiczne (benzofenony i cynamoniami) posiadają udokumentowany brak właściwości drażniących!

Jaki z tego wniosek?

Zarówno filtry chemiczne, jak i filtry fizyczne dozwolone do stosowania w produktach kosmetycznych są  dla nas bezpieczne. Nie są szkodliwe ani dla dorosłych, ani dla dzieci, ani dla kobiet w okresie ciąży i laktacji.

A więc stosować czy unikać filtrów UV?

Oczywiście stosować!

Co więcej, biorąc pod uwagę odmienne działanie filtrów chemicznych i fizycznych najlepszym rozwiązaniem jest stosowanie kosmetyków zawierających oba rodzaje filtrów. Wtedy mamy pewność, że nasza skóra jest właściwie chroniona zarówno przez UVA, jak i UVB.

One thought on “Filtry przeciwsłoneczne w kosmetykach – szkodzą czy chronią?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

CommentLuv badge