Triclosan – szkodliwy składnik kosmetyków?

Witajcie po długiej letniej przerwie! 🙂 Wypoczęta, zrelaksowana i gotowa do dalszych działań biorę na tapetę tym razem triclosan.

W ostatnich dniach w internecie pojawiło się szereg informacji na temat potencjalnej szkodliwości triclosanu. Podejrzewany jest m.in. o zaburzanie rozwoju układu rozrodczego oraz metabolizmu, działanie rakotwórcze oraz kumulowanie się w organizmie. Co więcej, niektórzy badacze twierdzą również , że triclosan powoduje wzrost oporności bakterii na antybiotyki. Co na to rzetelna nauka? Czy faktycznie triclosan szkodzi naszemu zdrowiu?

Triclosan – co to jest?

Triclosan jest organicznym związkiem chemicznym z grupy fenoli o wielokierunkowym działaniu przeciwdrobnoustrojowym. Przede wszystkim działa bakteriostatycznie (a w wysokich stężeniach nawet bakteriobójczo), przeciwgrzybiczo, a w niektórych przypadków również przeciwwirusowo.

Z uwagi na swoje działanie, triclosan stosowany jest w kosmetykach jako konserwant (więcej na temat konserwantów znajdziesz tu i tu) lub składnik antybakteryjny. Najczęściej stosowany jest w mydłach i żelach antybakteryjnych, pastach do zębów i płukankach do ust, produktach do stóp, a także w dezodorantach. Poza tym stosowany jest także w innych gałęziach przemysłu np. w wyrobach chemii gospodarczej, w wyrobach medycznych do dezynfekcji rąk i narzędzi chirurgicznych, w odzieży i obuwiu dla sportowców itp.

Triclosan – regulacje prawne

Jak już wiecie z poprzednich wpisów (klik) wszystkie konserwanty, które mogą być stosowane w kosmetykach są uregulowane przepisami prawa w rozporządzeniu 1223/2009. To samo dotyczy triclosanu.

Triclosan znajduje się na liście konserwantów dozwolonych do stosowania w kosmetykach, co oznacza, że potwierdzono jego bezpieczeństwo w zakresie podanym w rozporządzeniu. A jaki to zakres? Poniżej wycinek z rozporządzeniu, gdzie jest szczegółowo określone dopuszczalne zastosowanie. W innych kosmetykach, ani w wyższym stężeniu triclosan nie może być stosowany.

triclosan_rozporzadzenie

Triclosan – czy jest szkodliwy?

Jak wspomniałam we wstępie, w mediach, a zwłaszcza w internecie możemy znaleźć szereg informacji na temat rzekomej szkodliwości triclosanu. Przypisuje się mu m.in. działanie rakotwórcze, zaburzanie układu rozrodczego, metabolizmu oraz gospodarki hormonalnej. Co na to rzetelna nauka?

Na początku warto zaznaczyć, że triclosan jest składnikiem o długiej historii bezpiecznego stosowania zarówno w kosmetykach, jak i we wszystkich innych produktach konsumenckich.

Triclosan stosowany w sposób legalny, zgodnie z ograniczeniami podanymi w ww. rozporządzneiu jest dla nas bezpieczny! Bezpieczeństwo stosowania triclosanu zostało potwierdzone przez liczne instytucje odpowiedzialne za ochronę naszego zdrowia i bezpieczeństwa. W ostatnich latach triclosan był szeroko analizowany przez Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów (SCCS) – organ doradczy Komisji Europejskiej. SCCS to zespół ekspertów złożony z niezależnych toksykologów z instytucji naukowych i organów administracji. Wierzcie mi, można im zaufać 🙂 Ich analizy i oceny bezpieczeństwa poszczególnych składników są bardzo szczegółowe. W swojej ocenie Komitet wziął pod uwagę wszystkie możliwe zastosowanie triclosanu w różnych kategoriach kosmetyków. Wynikiem tych ocen było określenie bezpiecznego zakresu stosowania triclosanu w kosmetykach. Na tej podstawie Komisja wprowadziła odpowiednie ograniczenia, które znajdują się właśnie w ww. tabeli.

Komitet jednoznacznie uznał, że triclosan nie wykazuje potencjału rakotwórczego, genotoksycznego, jak również nie wpływa na gospodarkę hormonalną, układ rozrodczy, ani na metabolizm. Komitet w przeprowadzonych ocenach bezpieczeństwa wziął również pod uwagę możliwość wywoływania przez triclosan wzrostu oporności bakterii na antybiotyki. Na podstawie przeprowadzonych badań, eksperci nie stwierdzi obecności szczepów opornych, a zatem triclosan nie wykazuje oporności bakterii w obecnych warunkach stosowania. Oczywiście taki wniosek nie zamyka tematu! Badania w kierunku możliwości powstawania oporności bakterii na triclosan są nadal kontynuowane, dlatego nie jest wykluczone, że w przyszłości Komitet opublikuje nowe wnioski w tym temacie.

Co więcej, również Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) również potwierdziła, że triclosan jest bezpieczny dla konsumentów i zatwierdziła jego stosowanie w pastach do zębów.

Czytając różnego rodzaju doniesienia na temat triclosanu, spotkałąm się również z takim, że triclosan pod wpływem chlorowanej wody ulega przekształceniu do chloroformu, który z kolei jest składnikiem potencjalnie rakotwórczym u ludzi. Należy jednak zauważyć, że w dzisiejszych czasach woda wodociągowa nie jest wzbogacana chlorem i nadaje się do bezpośredniego spożycia. Co więcej, ewentualna ilość chloroformu powstała w wyniku rozpadu triclosanu jest znikoma, a działanie rakotwórcze chloroformu występuje jedynie w bardzo dużych dawkach, dlatego ewentualne śladowe ilości chloroformu nie stanowią dla nas żadnego zagrożenia.

Warto zauważyć, że Komitet doradczy Komisji Europejskiej zapowiedział systematyczne monitorowanie wszystkich doniesień dotyczących triclosanu. Jeżeli tylko będzie taka potrzeba, Komitet ponownie przeanalizuje bezpieczeństwo triclosanu w kosmetykach. Co oznacza, że Komitet cały czas czuwa nad naszym bezpieczeństwem, nie tylko w przypadku tego składnika 🙂

 

Źródła:

  1. SCCS/1414/11: ADDENDUM to the SCCP Opinion on Triclosan from 2009, 22 March 2011
  2. SCCS/1251/09: Opinion on Triclosan Antimicrobial Resistance from 22 June 2010
  3. SCCP/1192/08: OPINION ON Triclosan COLIPA n° P32, 21 January 2009
  4. SIAM 30, 20-22 April 2010: SIDS INITIAL ASSESSMENT PROFILE: Triclosan
  5. Cosmetic Ingredient Review (CIR): Final report on Triclosan, December 14, 2010
  6. U.S. Food and Drug Administration (FDA): 21CFR176.200; Revised as of April 1,2015

5 thoughts on “Triclosan – szkodliwy składnik kosmetyków?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

CommentLuv badge